Współczesny świat stawia przed nastolatkami wiele wyzwań. Presja rówieśnicza, obciążenie szkolne, lęk przed porażką, a do tego ciągła ekspozycja na bodźce z mediów społecznościowych – to tylko niektóre z czynników, które mogą negatywnie wpływać na ich zdrowie psychiczne.

Dlaczego wsparcie psychiczne nastolatków jest tak ważne?

W okresie dojrzewania mózg człowieka przechodzi przez dynamiczne zmiany. Nastolatki stają się bardziej wrażliwe na emocje, co może prowadzić do wahań nastroju, lęku i depresji. Dodatkowo, presja społeczna i oczekiwania ze strony rodziny i szkoły mogą potęgować te problemy.

Jakie są objawy problemów ze zdrowiem psychicznym u nastolatków?

• Zmiany nastroju: Smutek, rozdrażnienie, utrata zainteresowania przyjemnościami
• Problemy ze snem: Bezsenność lub nadmierna senność
• Zmiany apetytu: Utrata apetytu lub nadmierne jedzenie
• Trudności z koncentracją. Problem z zapamiętywaniem informacji i skupieniem się na zadaniach
• Izolowanie się od rówieśników: Unikanie kontaktów towarzyskich i zamykanie się w pokoju
• Samookaleczanie. Okaleczanie się poprzez cięcie, drapanie lub uderzanie
• Myśli samobójcze: Myśli o śmierci lub samobójstwie

Jak możemy wspierać nastolatków?

Bądźmy obecni i otwarci: Poświęcajmy czas na rozmowę z nastolatkiem, słuchajmy go uważnie i co ważne – bez osądzania i krytyki.

Stwórzmy bezpieczną przestrzeń: Zapewnijmy nastolatkowi poczucie bezpieczeństwa i komfortu, w którym będzie mógł swobodnie dzielić się swoimi myślami i uczuciami.

Okazujmy wsparcie: Pokażmy nastolatkowi, że go kochamy i akceptujemy takim, jakim jest.

Bądźmy cierpliwi: Zmiany w zachowaniu nastolatka mogą zajść trochę czasu. Nie zniechęcajmy się i nie traćmy cierpliwości. Z punktu widzenia neuropsychologicznego, po osiągnięciu 25 roku życia, kora przedczołowa, która pomaga w ograniczaniu zachowań impulsywnych, staje się w pełni rozwinięta. Nie śpieszmy się, wszystko jak w przyrodzie, potrzebuje czasu!

Szukajmy profesjonalnej pomocy: Jeśli obawiamy się o zdrowie psychiczne nastolatka, nie wahajmy się szukać pomocy psychologa lub psychiatry.

Pamiętajmy, że każdy nastolatek jest inny i potrzebuje indywidualnego wsparcia. Ważne jest, aby dostosować sposób komunikacji i działania do jego potrzeb i osobowości.

Życie pełne jest wzlotów i upadków. Rzadziej lub częściej doświadczamy trudności, które mogą nas przytłoczyć i doprowadzić do kryzysu psychicznego. W takich momentach ważne jest, aby umieć się o siebie zatroszczyć, poszukać wsparcia.

KIEDY NIEPEWNOŚĆ PRÓBUJE OTULIĆ TWOJE SERCE, PRZYPOMNIJ SOBIE O KAŻDEJ BURZY, KTÓRĄ PRZETRWAŁEŚ, O KAŻDEJ GÓRZE, KTÓRĄ ZDOBYŁEŚ. TWOJE DOTYCHCZASOWE OSIĄGNIĘCIA SĄ ŻYWYM DOWODEM NA TO, ŻE POSIADASZ NIEWYCZERPALNE ŹRÓDŁO SIŁY WEWNĘTRZNEJ.

Czasami dzieje się tak, że mamy wrażenie, że nasze źródło jest puste, że nie ma już w nim ani kropelki wody. To wrażenie może oznaczać, że w naszym życiu zawitał kryzys psychiczny, czyli stan silnego stresu emocjonalnego, który może utrudniać codzienne funkcjonowanie.

Naturalnym jest, że wcale nie cieszy nas fakt jego pojawienia się, chociaż z perspektywy czasu, jeśli świadomościowo i relacyjnie sobie z nim poradzimy, może nam wiele powiedzieć o nas samych.

Pamiętaj, że nie jesteś sam. Wiele osób doświadcza kryzysów psychicznych w pewnym momencie swojego życia.

Nasz układ nerwowy, który jest złożonym systemem, kiedy nie jest odpowiednio regulowany oraz jeśli zgromadziliśmy w naszym ciele zbyt wiele emocji, uczuć, trudnych informacji, poważnych wydarzeń życiowych i przykrych nieprzepracowanych wspomnień, może się w końcu się zbuntować i ten bunt zamanifestować różnymi objawami somatycznymi.

Jeśli wiesz co to:

• Silny smutek, lęk lub złość
• Poczucie beznadziejności lub bezwartościowości
• Trudności z koncentracją lub pamięcią
• Zaburzenia snu lub apetytu
• Izolowanie się od innych ludzi
• Myśli o samobójstwie lub samookaleczeniu…

Jeśli masz:

• Problemy osobiste: problemy w związku, trudności finansowe, konflikty rodzinne
• Problemy ze zdrowiem psychicznym: zaburzenia lękowe, depresję
• Nadmierny stres: długotrwały stres związany z pracą, nauką lub innymi obowiązkami…

To w pierwszej kolejności:

• Zadbaj o siebie: odżywiaj się zdrowo. Twój organizm potrzebuje kalorii, potrzebuje energii do podstawowych czynności.
• Zadbaj o sen i ruch. To kluczowe aspekty, które pięknie regulują nasz układ nerwowy. Postaraj się zadbać o higienę snu, relaksujący prysznic, techniki oddechowe itp.
• Unikaj alkoholu i narkotyków. Substancje te mogą pogorszyć objawy kryzysu. A kiedy w nim jesteśmy, z większą łatwością sięgamy po szybkie znieczulacze w postaci używek.
• Skontaktuj się z bliskimi. Porozmawiaj z kimś, komu ufasz, o tym, co czujesz. Wiemy, że bywają takie momenty, że możesz nie mieć absolutnie na nic siły.
• Szukaj profesjonalnej pomocy. Psycholog lub psychiatra może pomóc Ci zrozumieć kryzys i opracować plan radzenia sobie z nim.

Nie poddawaj się. Kryzysy psychiczne mogą być trudne, ale są do pokonania. Z czasem i odpowiednim wsparciem możesz wrócić do zdrowia psychicznego i cieszyć się życiem. Pamiętaj, że dbanie o zdrowie psychiczne jest tak samo ważne jak dbanie o zdrowie fizyczne.

Nie wstydź się prosić o pomoc.

Przydatne namiary i  linki:

• Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży: 116 111
• Telefon Zaufania dla Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym: 116 123
• Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę: https://fdds.pl/
• Centrum Prawa Niepełnosprawnych: https://niepelnosprawni.gov.pl/p,94,uprawnienia-osob-
  niepelnosprawnych
• Telefon Zaufania dla Osób Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym: 116 123

W dzisiejszym zabieganym świecie łatwo jest się zagubić w natłoku myśli, spraw i bodźców. Ciągle pędzimy, martwimy się o przyszłość, rozpamiętujemy przeszłość, a zapominamy o tym, co dzieje się tu i teraz. Tak! Wszyscy to robimy!

Na szczęście istnieje sposób na to, aby odzyskać kontrolę nad swoim życiem i doświadczać go pełną piersią. To uważność, znana również jako mindfulness.

Uważność to nie filozofia ani religia, ale praktyka, która polega na świadomym skupianiu uwagi na teraźniejszości. Chodzi o to, aby obserwować swoje myśli, emocje i doznania bez osądzania ich. Możemy obserwować wszystkie nasze reakcje, głównie automatyczne i w danym momencie, doświadczać ich bez wartościowania (np. „ta myśl jest dobra”; „ten stan emocjonalny jest zły”).

Dlaczego warto praktykować uważność?

Psychologia bada mindfulness pod kątem jej wpływu na różne aspekty funkcjonowania człowieka. Korzyści płynących z uważności jest mnóstwo! Dzięki praktyce uważności możemy doświadczyć zmian w życiu takich jak:

• Redukcja stresu i lęku. Uważność pozwala na oderwanie się od natłoku myśli i skupieniu się na teraźniejszości, co przyczynia się do zmniejszenia napięcia i niepokoju.
• Poprawa w regulacji emocji. Dzięki uważności lepiej rozpoznajemy swoje emocje i uczymy się nimi zarządzać, zamiast reagować impulsywnie.
• Zwiększenie samoświadomości. Praktyka mindfulness pozwala na lepsze zrozumienie swoich myśli, uczuć i zachowań, co sprzyja rozwojowi osobistemu.
• Wzmocnienie odporności psychicznej. Mindfulness pomaga radzić sobie z trudnościami i stresem w sposób bardziej konstruktywny.
• Poprawa koncentracji i pamięci. Uważność pozwala na lepsze skupienie uwagi na wykonywanym zadaniu i zmniejszenie rozproszenia.
• Lepszy sen. Praktyka uważności może pomóc wyciszyć się przed snem i zmniejszyć ilość natrętnych myśli.
• Pogłębienie relacji z innymi. Uważność sprzyja lepszej komunikacji i empatii w relacjach interpersonalnych.

Jak zacząć praktykować uważność?

Istnieje wiele różnych sposobów na praktykowanie uważności. Oto kilka prostych ćwiczeń, które możesz wypróbować:

1. Medytacja. Usiądź wygodnie w cichym miejscu i skup się na swoim oddechu. Obserwuj swoje myśli i emocje bez osądzania ich.
2. Świadome jedzenie. Kiedy jesz, zwracaj uwagę na smak, zapach i konsystencję jedzenia. Jedz powoli i bez pośpiechu.
3. Świadomy spacer. Podczas spaceru skup się na swoich doznaniach zmysłowych. Obserwuj otaczający cię świat, słuchaj dźwięków i poczuj pod stopami ziemię.
4. Prowadzenie dziennika uważności. Zapisz swoje myśli i uczucia dotyczące bieżącego momentu.

Uważność to nie magiczna pigułka, która rozwiąże wszystkie problemy. Ale to potężne narzędzie, które może pomóc Ci żyć bardziej świadomie, szczęśliwie i z większym spokojem ducha.

Pamiętaj, że praktyka uważności wymaga czasu i cierpliwości. Nie zniechęcaj się, jeśli na początku nie będzie Ci to wychodzić idealnie. Po prostu ćwicz regularnie, a zobaczysz, jak wiele korzyści może Ci to przynieść. A najlepiej praktykuj z najbliższymi! Wspólne dbanie o zdrowie jest bardzo ważne i może być niesamowicie przyjemne, ponieważ aktywuje się w ten sposób wiele hormonów tj: oksytocyna (hormon miłości), dopamina (hormon szczęścia).

Dodatkowe wskazówki:
Istnieje wiele aplikacji i kursów online, które mogą pomóc Ci rozpocząć praktykę uważności. Ich ogrom również może przytłoczyć, pamiętaj, że jesteś na swojej indywidualnej ścieżce samopoznania w życiu, zacznij od podstawowych ćwiczeń i nie śpiesz się. Wszystko co zauważasz jest w najlepszym dla Ciebie momencie!

Kiedy poczujesz potrzebę lub wolisz ćwiczenia grupowe, możesz dołączyć do grupy medytacyjnej lub mindfulness w swojej okolicy.

Ważne jest, aby znaleźć sposób praktykowania uważności, który odpowiada Tobie i Twoim potrzebom. Uważność to dar, który możesz podarować sobie samemu. Wykorzystaj go, aby żyć pełniej i szczęśliwiej!

Powodzenia!